Garwolin miasto - obiekty

Przejdź do treści

Menu główne:

Garwolin miasto

Miejsca Pamięci Narodowej

 GARWOLIN
Miejsc związanych z martyrologią żołnierzy i ludności cywilnej jest w Garwolinie bardzo wiele. Pokażę niektóre z nich. Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne oddz. Garwolin wydało w 2008 r. przewodnik napisany przez p. Zbigniewa Gnata-Wieteskę „Miejsca pamięci narodowej, epitafia i tablice pamiątkowe w Garwolinie”. Zainteresowanych odsyłam.
 Największym jest cmentarz wojenny, zdjęcia z 2007
 Cmentarz wojenny w Garwolinie założono w latach 1949÷1952. Powstał on z ekshumacji zwłok żołnierzy Armii Radzieckiej oraz Wojska Polskiego z grobów rozsianych głównie na terenach powiatów: garwolińskiego, kozienickiego i puławskiego. Od zakończenia wojny do początku 1949 r. sporządzano wykazy żołnierzy poległych podczas wojny ze szczegółową lokalizacją ich pochówku. Pierwsze groby na cmentarzu wojennym w Garwolinie powstały z ekshumacji 2377 zwłok, przeprowadzonej w powiecie garwolińskim w dniach od 07.08.1949 r. do 22.08.1949 r. Z protokółów wynika, że w samym tylko mieście dokonano ekshumacji 305 zwłok. W Skurczy n/Wisłą ekshumowano 198 zwłok, w Pilawie – 136. Z powiatu kozienickiego ekshumowano 7644 zwłoki (podobnie jak w powiecie garwolińskim większość poległa w okresie walk o przeprawę przez Wisłę), zaś z powiatu puławskiego - 900. W 1952 r. na cmentarz w Garwolinie przeniesiono ekshumowane zwłoki z powiatów: siedleckiego – 30, gostynińskiego – 2 i radzymińskiego - 2. Do 30.06.1952 r. na terenie cmentarza o powierzchni 13000 m2 utworzono 136 mogił zbiorowych, w których pochowano 10955 (w tym 9499 nieznanych). Liczba ta obejmowała 10288 żołnierzy Armii Radzieckiej głównie z 16 Korpusu Pancernego i 47 Armii 1 Frontu Białoruskiego, 405 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w 1939 i 1944r. (w tym 208 znanych), 254 jeńców wojennych oraz 8 cywilnych obywateli ZSRR. W urzędzie miasta w Garwolinie jest imienna ewidencja pochowanych żołnierzy.
 Cmentarz wojenny mieści się przy ul. Kościuszki od strony Warszawy.

 Piłsudski

Na kamieniu jest napis: Marszałek Piłsudski przebywał tu 17÷18 sierpnia 1920 r.
…”przyjechałem wieczorem do Garwolina, pamiętam, jak dziś, tę chwilę, gdy pijąc herbatę obok przygotowanego do snu lóżka, zerwałem się na równe nogi, gdym wreszcie usłyszał odgłos życia, odgłos realności, głuchy grzmot armat.  Nieprzyjaciel był i świadczyła o nim muzyka na północy”.
J. Piłsudski rok 1920
Niżej jest tabliczka z napisem:
Przez 4 dziesięciolecia pozostawał ukryty pod ziemią. Wykopany i ustawiony z inicjatywy ZSZZ Solidarność w Garwolinie ku czci Wielkiego Polaka. Sierpień 1981.
Kamień jest ustawiony na skwerku za kościołem przy ulicy Staszica


 Park zdjęcia z 2007

Kamień jest położony w parku w centrum miasta przy ul. Kościuszki.. Na płycie jest napis:
W 80 rocznicę „Cudu nad Wisła” i wyzwolenia Ziemi Garwolińskiej spod okupacji bolszewickiej w dniu 16 sierpnia 1920 roku przez 14 wielkopolską dywizję piechoty generała brygady Daniela Konarzewskiego.
Garwolin sierpień 2000 r. Społeczeństwo Ziemi Garwolińskiej


 Most zdjęcia z 2007
Pomnik stoi przed mostem na Wildze po prawej stronie jadąc do Warszawy. Na tablicy jest napis: W TYM MIEJSCU 8 LIPCA 1944r. W ODWECIE ZA AKCJĘ BOJOWĄ ARMII KRAJOWEJ, NIEMIECCY OKUPANCI ROZSTRZELALI 30 POLAKÓW. Więźniów przywieziono z Pawiaka w Warszawie i rozstrzelano w odwet za wykonany przez ruch oporu wyrok śmierci na niemieckim staroście Freudenthalu, odpowiedzialnym za pacyfikację wsi Wanaty. Starosta został zlikwidowany w miejscowości Bocian (patrz poza powiatem).

 AK, zdjęcia z 2007
Pomnik położony jest przy ul. Kościuszki w centrum za światłami w kierunku Warszawy po prawej stronie.

 Sąd, zdjęcia z 2011
Pomnik stoi przy wejściu do Rejonowego Sądu w Garwolinie po lewej stronie.
Na tablicy jest napis:
OJCZYZNĘ KOCHA SIĘ NIE DLATEGO ŻE JEST WIELKA LECZ DLATEGO ŻE JEST WŁASNA.
W HOŁDZIE STRZELCOM, PODOFICEROM I OFICEROM I-GO PUŁKU STRZELCÓW KONNYCH W GARWOLINIE POLEGŁYM, POMORDOWANYM I ZMARŁYM W WALKACH O POLSKĘ WOLNĄ, NIEPODLEGŁĄ I SUWERENNĄ.
W TYM BUDYNKU MIEŚCIŁO SIĘ DOWÓDZTWO PUŁKU
8 V 1997


 Bank, zdjęcia z 2011
Pomnik stoi przy ul. Kościuszki po zachodniej stronie za ostatnimi światłami jadąc w kierunku Warszawy

 WKU, zdjęcia z 2007
Na białej tablicy jest napis: W TYM BUDYNKU w LATACH 1940-1944 MIEŚCIŁO SIĘ WIĘZIENIE, w KTÓRYM OPRAWCY HITLEROWCY ZAMORDOWALI KILKUSET OBYWATELI POWIATU GARWOLIN. KU WIECZNEJ PAMIĘCI SPOŁECZEŃSTWO ZIEMI GARWOLIŃSKIEJ W 550 ROCZNICĘ NADANIA PRAW MIEJSKICH M. GARWOLINOWI. CZERWIEC 1973 R. Niżej, na czarnej tablicy ustawionej 9 września 2000 roku, wymienieni są członkowie akcji dywersyjnej AK. Obie tablice są na budynku WKU.
Na murku z granitu jest tablica postawiona przez Komendę Garnizonu i społeczeństwo Ziemi Garwolińskiej 3 maja 1991 roku

 Cmentarz komunalny

Na cmentarzu jest pomnik poświęcony powstaniu  styczniowemu 1863, wojnie bolszewickiej 1920 i Obrońcom Ojczyzny 1939. Są także pojedyncze groby. Pomnik poświęcony wojnie polsko-bolszewickiej postawili mieszkańcy Garwolina w 1930 roku.

Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego